مدرسه ایران

در جستجوی مدرسه‌ی ایرانی

آموزش‌وپرورش معلم متخصص برای دروس مهارت‌افزا ندارد

هفتمین برنامه از فصل اول «مدرسه ایران»، ۲۶آذر۱۳۹۸، از شبکه چهار سیما با موضوع «تربیت اقتصادی و سواد مالی در مدرسه» روی آنتن رفت. در این برنامه، حمید اسکندری، مجری برنامه، عباس رستمی، کارشناس تعلیم و تربیت و رضا پاینده، کارشناس سواد مالی را به میز گفت‌وگوی «مدرسه ایران» دعوت کرد. در این برنامه به پرسش‌هایی همچون «تربیت اقتصادی و آموزش سواد مالی چه جایگاهی در زندگی دانش آموزان دارد؟ و آیا در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش که «تربیت اقتصادی و حرفه‌ای» به‌عنوان یکی از ساحت‌های شش‌گانه تربیت دانش‌آموزان مورد تأکید قرار گرفته است، برنامه درسی مشخصی در این راستا تدوین شده است؟ و آیا اینکه دانش آموزان ما در هنگام فارغ التحصیلی از نظر سواد مالی مهارت کافی را ندارند، به علت این است که اسناد تحولی در مقام اجرا کارایی خود را ندارند و مقتضیات اجرا را به شکل مطلوب ندیده اند؟» پاسخ داده شد.

دکتر رضا پاینده، پژوهشگر مرکز رشد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام در ابتدای این برنامه گفت: «وقتی در مورد سواد مالی صحبت می‌کنیم، باید این نکته را مدنظر داشته باشیم که غرب از اواخر قرن هجدهم به این موضوع پرداخته است. بخشی از توجه غرب به سواد مالی به بحران‌های اقتصادی غرب بر می‌گردد. بنگاه‌های نفتی، جنرال موتورز، فورد موتور و بنگاه‌های اقتصادی دیگر در رابطه با سواد مالی سرمایه‌گذاری کردند که دانش‌آموزان از دوره دبستان به بعد آموزش‌هایی را ببینند. وقتی به عنوان یک پژوهشگر جستجو می‌کنیم، سندهای ملی متعددی در این زمینه می‌بینیم که به دنبال خیزش کشورها در حوزه آموزش‌های سواد مالی و تربیت اقتصادی است. مجموعه فعالیت‌هایشان حیرت‌انگیز است. گاهی اجلاسی با حضور چندین هزار معلم برگزار می‌شود و دوره‌های متعدد تربیت مربی برگزار می‌کنند. وقتی با هیمنه‌ای به این گستردگی مواجه می‌شویم، یک علامت سؤال بزرگ ایجاد می‌شود که غرب با ترویج چنین آموزه‌هایی به دنبال چه چیزی هست؟»
پاینده، سردبیر نشریه تخصصی نوآفرین گفت: «ما وقتی ادبیات گذشته و سنت بومی خودمان را از سال ۳۰۰ هجری قمری به بعد بررسی می‌کنیم با مطالب تربیت اقتصادی و سواد مالی در متونی مانند شاهنامه فردوسی، تدبیر منزل ابن سینا، مطالبی که خواجه نصیر دارد و همین طور تا علماء معاصر همچون علامه طباطبایی، شهید مطهری و …  مواجه می‌شویم. کتاب‌ها و متون متعددی در رابطه با اینکه افراد چگونه باید زندگی کنند، به رشته تحریر در آمده است. ما همیشه در فیلم‌ها و سریال های خود زمانی که می خواهیم یک شخصیت منفی را نشان بدهیم؛ آن را در یک بستر ثروتمندانه‌ای به تصویر می‌کشیم که اگر یک باند کلاهبرداری وجود دارد، حتماً یک آدم ثروتمندی پشت آن هست ولی گاهی اوقات هیچ آدم مؤمنی را در بستر اقتصادی خوب تصویر نمی‌کنیم. در گلستان سعدی می‌بینیم که در مورد توانگری شعر و مدح وجود دارد. در مجموعه تعالیم دینی ما مباحث اسلامی متعدد و گسترده‌ای در مورد تربیت اقتصادی و سواد مالی افراد داریم. «الفقه ثم المتجر» عبارت معروفی است که امیرالمومنین علیه السلام در بازار کوفه با صدای بلند می گفتند و تاجران را به فراگیری احکام مربوطه فرامی‌خواندند. ما این تعبیر را در مورد صلوه نداریم که «الفقه ثم الصلوه». در اسلام آنقدر این موضوع اهمیت دارد که تا شما با ابعاد پدیده‌ای به نام ربا آشنا نشوید، اجازه ورود به حوزه کسب و کار را ندارید.»
وی در پاسخ به این پرسش که ادراک اوضاع کنونی ایران و نقش سواد مالی در این راستا چیست، گفت: «ما در یک جامعه و اقتصادی زندگی می‌کنیم که در حال تجربه‌کردن پدیده‌های جدیدی است. مثلاً با پدیده‌های نوظهوری مانند انواع فناوری‌ها، فین‌تک‌ها، رمزارزها و تلاطم‌ها و بحران‌هایی که بازار دارد، مواجه هستیم و از یک طرف تحریم‌های بین‌المللی که به نظر می‌رسد یک مؤلفه اقتصادی بلندمدت است مواجهیم. نسل و آینده ما بی شک تحت تأثیر این پدیده‌ها خواهد بود. بنابراین شایسته است که ما در مدارس خود به این موضوعات بپردازیم.»
پاینده، در رابطه با توجه سند تحول بنیادین آموزش و پرورش به تربیت اقتصادی دانش‌آموزان گفت: «سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، ره‌آوردهایی را به عنوان دانش‌آموز تراز اشاره می‌کند. یکی از ساحت‌های شش‌گانه، ساحت تعلیم و تربیت اقتصادی و حرفه‌ای است. منظور از حرفه‌ای، مباحث مربوط به مهارت‌آموزی است. بنابراین، در اسناد بالادستی کشورمان به این امر پرداخته شده و فردی که در مدرسه هست چه در نقش معلّم و چه در نقش مدیر مدرسه، باید به اجرایی کردن این سند در مدرسه بپردازد و برنامه‌ریزی کند.»
پاینده در پایان در پاسخ به اینکه نقش خانواده‌ها در تربیت اقتصادی دانش‌آموزان به چه شکل است، گفت: «در مدرسه آموزش‌هایی را می‌بینیم که وقتی وارد بازار کار و زندگی می‌شویم اساساً آن آموزه ها خیلی برای ما مفید نیستند. ما نمی دانیم موقعی که می خواهیم ازدواج کنیم به چه شکل برای وام ازدواج اقدام کنیم. ما بعد از اینکه وارد دانشگاه شدیم تازه با نهادی به نام بورس و بیمه آشنا می‌شویم. مشکل از اینجا نشأت می‌گیرد که خود خانواده‌ها نسبت به این موضوع خیلی حساس نیستند. در رفتارهای خرید و اقتصاد خانواده، مباحث اقتصادی با فرزندان و اعضا خانواده در میان گذاشته نمی‌شود. چه ایرادی دارد که پدر و مادرها به فرزندان خود بگویند برای دریافت پول توجیبی، برنامه خود را ارائه دهند؟ این برنامه زمان‌بندی شده، در واقعی تخمینی از میزان هزینه‌های دانش‌آموز در یک ماه آینده است که به صورت ضمنی، برنامه‌ریزی بلندمدت را به او می‌آموزد. پس نقطه آغاز در بحث سواد مالی فرزندان، خانواده است. اگر خانواده، سؤالاتی در زمینه موضوعات مالی برای دانش‌آموزان طرح کند، آنان با سؤال در مدرسه حاضر می‌شوند و آنگاه زمان ایفای نقش مدرسه فرا می‌رسد و در نتیجه، آموزه‌های مدرسه از حالت نظری صرف خارج شده و کاربردی خواهد شد.»

همچنین عباس رستمی، کارشناس تعلیم و تربیت گفت: «کشورهای غربی یا اروپایی یا سرمایه‌داری به عبارت دیگر کشورهایی که فاقد منابع نفتی هستند، از ۷۰-۸۰ سال قبل به این نتیجه رسیدند که باید دانش آموزان را در حوزه مالی باسواد کنند. به خاطر اینکه می‌خواهند از آن‌ها مالیات بگیرند و اینکه آن کشورها نفت ندارند که هزینه‌های حکومتی خود را پوشش بدهند، باید از مردم پول بگیرند و خرج خود مردم کنند. اما کشورهایی مثل ایران که متأسفانه یا خوشبختانه منابع نفت خیلی زیادی دارند، هیچ وقت به این فکر نیفتادند که بخواهند هزینه‌های خودشان را به شکل دیگری جبران کنند. تحریم‌ها باعث می‌شود که ما به یاد این نکته بیفتیم که به فکر سواد مالی دانش‌آموزان‌مان هم باشیم. دانش‌آموزانی باید تربیت کنیم که متکی به نفت و اقتصاد تک‌محصولی نباشند و اقتصاد تک‌محصولی را تغییر بدهیم. این امر نیاز به تربیت اقتصادی و سواد مالی دارد. تعریف سواد مالی این است که هر فردی بتواند تصمیم‌های مالی درستی بگیرد.»
رستمی در ادامه با اشاره به بحث تربیت اقتصادی و مهارت‌ورزی در سند تحول بنیادین و موانع اجرایی شدن سند، عنوان کرد: «در سند تحول از ساحت‌های متفاوتی نام برده شده است. در رابطه با آموزش مهارت‌های مختلف، یکی از مهارت‌ها، مهارت سواد مالی و اقتصادی است. مسئولین آموزش و پرورش نگاه خوبی به آموزش‌های مهارتی و مهارت‌محور دارند. در سال گذشته در مقاطع ابتدایی، دبیرستان دوره اول و دوره دوم، دروس مهارت‌محور اضافه شدند. آموزش و پرورش به دنبال مهارت‌افزایی دانش‌آموزان هست. دروسی مثل تفکر و سبک زندگی، دروس پژوهشی و سواد رسانه‌ای به دروس دانش‌آموزان اضافه شده است. این موارد خیلی خوب است اما نکته ای که وجود دارد این است که در سطح کلان برنامه‌ریزی و سیاستگذاری می‌کنیم و کتاب‌هایی برای مهارت‌افزایی چاپ می‌کنیم اما وقتی در سطح مدارس می‌آید، در مدارس یک اتفاق دیگری می‌افتد. مثلاً می بینیم که مدارس موظفند ساعات اختصاصی آن دروس را در برنامه درسی خود قرار دهند اما معلم متخصص آن را ندارند. آموزش و پرورش معلم متخصص برای دروس مهارت‌افزا ندارد و مربی برای این دروس تربیت نشده است.»
رستمی در پاسخ به اینکه فرزندان ما بعد از فارغ‌التحصیلی از مدرسه سواد مالی ندارند و تربیت اقتصادی مطلوبی پیدا نکردند، گفت: «آموزش‌وپرورش تا کنون در بحث سواد مالی دانش‌آموزان هیچ قدمی بر نداشته است؟ اگر در برخی از مدارس در رابطه با سواد مالی کار شده است، با همت خودشان بوده است. در دروس مهارت افزا آموزش‌وپرورش مربی تربیت نکرده است. مناطق و مدارس آموزش و پرورش در رابطه با دروس مهارت افزا دست‌شان خالی است. برای این است که این دروس در مدارس کار نمی شود و به معلمین غیرمتخصص داده می‌شود. کتاب درسی دروس مهارت‌افزا چاپ و توزیع شده است اما مربی برای  تدریس آن‌ها تربیت نشده است.»
این معلم پیشکسوت در پایان برنامه گفت: «یک نکته مهم در رابطه با بحث سواد مالی در مدارس، مطالبات مردمی است. مطالبات مردمی در این موارد کم است. مثلاً  به مدرسه فرزند خودم مراجعه می کنم و می گویم: چرا کلاس چنین دروس مهارت محوری که از اهمیت بالایی برخوردار هست را برای دانش‌آموزان نمی‌گذارید؟ پاسخی که از مدرسه شنیده می‌شود این است که در میان والدین دانش‌آموزان تنها فردی که درخواست چنین درس‌هایی را دارد، شما هستید. در این فضا والدین مطالبات‌شان تغییر کرده است. وقتی می‌گویم که چرا وقت اختصاصی درس تفکر و سبک زندگی، سواد رسانه‌ای و … را به معلم ریاضی، فیزیک و شیمی داده‌اید، می‌گویند تقاضای والدین است. این دروس برای کنکور دانش‌آموزان بهتر است و این درس‌ها به درد کنکورشان می‌خورد و دروس مهارت‌افزا به درد کنکور دانش‌آموزان نمی‌خورد. مطالبات مردمی در رابطه با دروس مهارت‌افزا کم است. اگر مطالبات مردمی باشد، خیلی زود بسیاری از مشکلات کم می‌شود. نکته بسیار مهم دیگر نیز انگیزه آموزش‌وپرورش که بودجه مناسب برای تربیت معلم و مربی اختصاص بدهد. کتاب‌های درسی که ناظر به این دروس چاپ و توزیع شده و هزینه‌هایی که در برنامه‌ریزی درسی شده است، بدون وجود معلم متخصص معطل مانده است و مصداق اسراف است. یکی از اتفاق‌هایی که سواد مالی باید جلوی آن را بگیرد این است که اگر معلم و کلاس ندارید، جلوی چاپ کتاب را بگیرید.»

گفتنی است برنامه مدرسه ایران کاری از گروه اجتماعی شبکه چهار سیماست که به تهیه‌کنندگی حمید اسکندری و سردبیری حسین غفاری، هر هفته سه‌شنبه‌ها ساعت ۲۱ از این شبکه پخش می‌شود.

::گزارش برنامه‌ها:: ۲۶ آذر ۹۸ ۰ نظر

تربیت اقتصادی در مدرسه

هفتمین قسمت برنامه تلویزیونی #مدرسه_ایران، به موضوع «تربیت اقتصادی و سواد مالی» در مدرسه می‌پردازد.

در این برنامه که سه‌شنبه ۲۶ آذر ۹۸ ساعت ۲۱ از شبکه چهار سیما پخش خواهد شد، آقایان «عباس رستمی» و «رضا پاینده»، دو معلم و طراح آموزشی، به گفتگو درباره روش‌های آموزش سواد مالی و بهبود تربیت اقتصادی دانش‌آموزان می‌پردازند. در بخش‌های دیگر این برنامه نیز گزارش‌هایی از تجربیات چند مدرسه ایرانی و فرنگی در آموزش‌های اقتصادی پخش خواهد شد.

در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، «تربیت اقتصادی و حرفه‌ای» به عنوان یکی از ساحت‌های شش‌گانه تربیت دانش‌آموزان مورد تأکید قرار گرفته است. اما متأسفانه در برنامه‌ی درسی مدارس، جایگاه مشخصی برای رفع این نیاز مهم و آینده‌ساز نسل جوان وجود ندارد و  تنها برخی از مدارس در فعالیت‌های جانبی خود به این موضوع می‌پردازند.

برنامه #مدرسه_ایران کاری از گروه اجتماعی شبکه چهار سیما به تهیه کنندگی حمید اسکندری و سردبیری حسین غفاری است که هر سه‌شنبه ساعت ۲۱ از این شبکه پخش می‌شود. بازپخش این برنامه صبح چهارشنبه ساعت ۱۰ خواهد بود.

::تبلیغات:: ۲۶ آذر ۹۸ ۰ نظر

یک معمار باید بداند که «مدرسه» چه شخصیتی دارد؟

در «مدرسه ایران» عنوان شد: ساختمان مدرسه در ضمیر ناخودآگاه دانش آموزان تأثیرگذار است/ باید محیط مدرسه به شکلی باشد که وقتی بچه وارد مدرسه می شود، فکر نکند که وارد زندان شده است /یکی از بزرگترین مشکلاتی که در حال حاضر با آن مواجه هستیم، ضوابط طراحی همسان مدارس است که سازمان برنامه و بودجه و سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور دارند

ششمین برنامه از فصل اول «مدرسه ایران»سه شنبه ۱۹ آذر ۹۸ از شبکه چهار سیما با موضوع "تأثیر معماری و محیط مدرسه در یادگیری" روی آنتن رفت. در این برنامه، حمید اسکندری مجری و دکتر علی قربانی، معمار و کارشناس تعلیم و تربیت پرسش‌هایی همچون «نقش ساختمان و محیط مدرسه بر تعلیم و تربیت دانش آموزان به چه شکل است؟ و آیا محیط مدرسه خود می تواند دارای شخصیت مستقلی باشد که بر روی تعلیم و تربیت دانش آموزان اثر بگذارد؟و اینکه ضوابط طراحی همسان مدارس که با توجه به استانداردهای سازمان برنامه و بودجه و سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور به طور یکسان در سراسر کشور اعمال می شود، چه نقشی در اثربخشی محیط مدرسه دارد؟» را با دکتر مهدی حجت، معمار و استاد پیشکسوت دانشکده معماری دانشگاه تهران در میان گذاشتند.

دکتر مهدی حجت، معاون پیشین شهرسازی و معماری شهرداری تهران در ابتدای این برنامه گفت: "بهترین رویکرد در رابطه با تأثیر معماری و محیط مدرسه در یادگیری این است که بپرسیم، مدرسه چه کسی هست؟ نه اینکه مدرسه چه چیزی هست؟ باید از خودمان بپرسیم که تلقی ما از مدرسه چه کسی هست و راجع به شخصیت مدرسه صحبت کنیم؟ در اینصورت هست که هم شکل آن، هم جایِ آن و هم نحوه ارتباطات آن، روشن می شود و طبیعتاً نقش اجتماعی آن معلوم می شود."

حجت، عضو عضو هیات علمی دانشکده معماری دانشگاه تهران گفت: "وقتی می گوییم که مدرسه مکان تعلیم و تربیت است باید به شخصیت مدرسه توجه ویژه ای کنیم. در حوزه شخصیت تا چه اندازه مدرسه ما مهربان است؟ آیا محیط مدرسه به اندازه محیط خانه مهربان است. مدرسه چقدر به دانش آموزان ما تعلیم اعتقادی می دهد؟ آیا به اندازه مسجد به فرزندان ما تعلیم اعتقادی می دهد؟ یا فقط محل ارائه علم است. وقتی راجع به مدرسه صحبت می کنیم، راجع به یک آدم با خصوصیات مختلفی که شخصیت او را تشکیل داده است، صحبت می کنیم. انسان با طبیعت باید ارتباط داشته باشد، محیط مدرسه تا چه اندازه می تواند به تحقق ارتباط دانش آموزان با طبیعت کمک کند؟"

وی در پاسخ به این پرسش که فروکاهش اهداف مدرسه به محلی برای علم آموزی نه تربیت دانش آموزان چه اثراتی دارد ، گفت: "وقتی می گوئیم آموزش و پرورش؛ یعنی محلی است که علاوه بر آموزش باید به پرورش دانش آموزان بپردازد و تمام عوامل محیطی در کیفیت وجودی دانش آموزان مؤثر هستند. به عبارت دیگر همه عوامل بر روی رشد و تربیت دانش آموز اثر دارد. رنگ در و دیوار مدرسه مؤثر است. مدرسه حوض داشته باشد یا نداشته باشد و موارد دیگر در پرورش دانش آموز مؤثر است. الآن در اغلب مدارس، درِ مدرسه ما یک درِ بزرگ خاکستری آهنی است، وقتی بسته می شود، صدایی به مانند صدای درِ زندان می دهد. این نوع در را باید جایگزین کنیم و تبدیل به یک درِ مهربان کنیم. باید محیط مدرسه به شکلی باشد که وقتی بچه وارد مدرسه می شود، فکر نکند که وارد زندان شده است. دانش آموز آموزش را فرا می گیرد ولی آیا پرورش پیدا می کند؟ آیا لوازم محیطی لازم برای پرورش دانش آموزان در محیط مدرسه فراهم شده است؟ ما ۱۲ سال فرزندان خود را به مکانی می فرستیم که باید پرورش پیدا کنند، آیا این امر به درستی محقق می شود؟ "

بنیانگذار سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در رابطه با اثرگذاری عمیق محیط مدرسه بر دانش آموزان گفت: "محیط مدرسه خود یک مربی است؛ یعنی فقط معلم و ناظم و ارکان مدرسه مربی نیستند بلکه خود مدرسه هم مربی است. به تعبیر دیگر ما به اندازه ای که فرزند خانواده هایمان هستیم، فرزند خانه هایمان نیز هستیم و تربیت شده محیط مدرسه خود نیز هستیم. آموزش و پرورش، مدارس، معلمان و اولیاء دانش آموزان از این تأثیر غفلت کرده اند. مدرسه، مربی است و تأثیر عمیقی بر دانش آموزان می گذارد. "
 
حجت در پایان در پاسخ به اینکه الگوی مطلوب مشارکت مدارس، خیرین، خانواده ها و دانش آموزان در شکل گیری فضای مطلوب مدرسه به چه شکل است، گفت: " خواست و نیاز این مجموعه افراد اثرگذار، در ساخت محیط مدرسه مهم است و فراخوانده شدن آن ها برای نظردهی یک اصل است. در این فرآیند به چه نتیجه ای می رسند مهم نیست. مهم این است  که فراخوانده شوند و خواست و نیاز آن ها پاسخ داده شود. در این راستا محیط مدرسه باید بنیادی ترین خواست ها و نیازهای خانواده ها را در بر گیرد. مجموعه خواست ها و نیازهای مخاطبین باید جدی گرفته شود. عوامل مختلف مؤثر در محیط مدرسه حتما باید در فرآیند نظردهی مشارکت کنند نه صرفا از نظر مالی که بیایند ساختمان مدرسه را بسازند. باید از نظر ذهنی مشارکت کنند که آن ها چه می خواهند؟ اینجا نیز کار تمام نمی شود، مخاطبین را باید به مبانی و اصلی ترین خواست ها که وجود دارد هدایت کنیم. مدرسه باید تعلق به زمان و مکان خودش داشته باشد ولی در آنچه عرضه می کند مانند دیوان حافظ بی زمان و بی مکان شود؛ یعنی بتواند به اصلی ترین خواسته هایی که انسان دارد جواب بدهد. هر مدیری، هر مدرسه ای، هر انجمن اولیاء و مربیانی برای مدرسه خود فکر کند که کوچکترین کارهایی که در راستای اثربخشی محیطی می تواند انجام بدهد به چه شکل است و آن را عملیاتی کند، این فرآیند است که مجموعه معلم و دانش آموز را به حرکت در می آورد و آن گاه به سمت مدرسه مطلوب پیش می رویم و این مهم از طریق فرهنگ سازی پیش می رود. دستورالعمل استانداردسازی مدارس  و بخشنامه ها راهگشا در راستای اثربخشی محیط مدرسه نیستند." 

همچنین دکتر علی قربانی، معمار و پژوهشگر هسته تعلیم و تربیت مرکز رشد دانشگاه امام صادق (ع) در میز گفت و گوی برنامه "مدرسه ایران" گفت: "ساختمان مدرسه در برنامه درسی پنهان و آنچه در ضمیر ناخودآگاه دانش آموزان تأثیرگذار است، نقش تربیتی بسیار با اهمیتی دارد. مدرسه کانون ارتباط و فهم دانش آموزان از جامعه است. اولین و اثرگذارترین نهاد اجتماعی که فرزندان ما بعد از خانواده پا به آن می گذارند، نهاد مدرسه است. فرزندان ما شکل ارتباطی خود را از مدرسه یاد می گیرند و اینکه سنخیت خاصی بین فضاهایی که دانش آموزان در مدرسه تجربه می کنند و فضاهایی که در بزرگسالی با آن رو به رو می شوند و چگونگی ارتباط محیطی آن ها در آینده، برقرار است."

قربانی در ادامه با اشاره به اهمیت محیط مدرسه در تربیت دانش آموزان، عنوان کرد: "مدرسه یکی از محل های تربیت است و فقط محل علم آموزی نیست. دانش آموزان ۱۲ سال  و به طور متوسط حداقل روزی ۸ ساعت از بهترین زمان عمرشان را در مدرسه می گذرانند. در مدرسه هست که دانش آموز یاد می گیرد با طبیعت اطرافش به چه شکل ارتباط برقرار کند؟ با اجتماع اطرافش به چه شکل ارتباط برقرار کند؟ با خانه و خانواده از طریق مدرسه می تواند آشنا شود اما ما مدرسه را فروکاهش می دهیم به محل علم آموزی و با توجه به این نکته ساختار مدرسه به صورت امروزی در می آید. ما حیاط مدرسه ای داریم که آسفالت شده، نه درختی و نه حوض آبی در آن است و حتی فرزندان ما به شکل درستی با آسمان خودشان نمی تواند ارتباط برقرار کنند."

قربانی  در پاسخ به اینکه مدرسه فقط یک عنوان صرف نیست و شخصیت مدرسه را در بر می گیرد به توضیح کلاس های خانه داری در دوره پهوی اول در راستای شخصیت سازی مدرسه پرداخت: "این هنر ماست که به چه شکل به فضای مدرسه شخصیت بدهیم و فقط از عنوان مدرسه استفاده نکنیم. یک مصداقی که به نظر می رسد، کلاس های خانه داری ای است که در دوره پهلوی اول شکل گرفتند و این کلاس ها در دبیرستان ها برای دختران شکل می گرفتند اما در دوره ای که اصل ۴ ترومن می آید و برنامه ریزی می کند. اولین کاری که می کند، خانه هایی را طراحی می کند که به آن ها خانه های الگو می گفتند و رویه قبلی را دستخوش تغییر قرار می دهد. دختران دبیرستانی که کلاس های خانه داری را می خواستند بگذرانند، زمانی که ساعت کلاس خانه داری آن ها فرا می رسید. به این خانه های الگو می رفتند و در آنجا آموزش می دیدند. چرا؟ چون خود طراحی آن فضا، یک بخش مهمی از برنامه درسی هست و پرورش به معنای واقعی کلمه در فضای عینی اتفاق می افتد. ما یک بخشی از تحول خانه جدیدی که داریم ناشی از این کلاس هاست؛ یعنی عمق پرورشی چنین رویکردی به اندازه ای بوده که در فضای واقعی خانه های ما نهادینه شده است. "

این پژوهشگر در پایان برنامه گفت: "یکی از بزرگترین مشکلاتی که در حال حاضر با آن مواجه هستیم، ضوابط طراحی همسان مدارس است که سازمان برنامه و بودجه و سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور دارند و در حال اجرایی کردن این ضوابط هستند. در این ضوابط دیگر فرقی نمی کند که مدرسه ای در تهران باشد و یا در بوشهر باشد و به تفاوت های محیطی و اقلیمی توجه نمی شود. در نتیجه یک بخش از حل این مشکل و مشکلات معماری و محیط مدرسه به دست دانشگاهیان و سیاستگذاران است ولی در عین حال دانش آموزان، معلمان و مدیرانی که در حال حاضر در مدرسه هستند، نیز می توانند اثرگذاری خود را داشته باشند. در واقع ما داریم در محیط مدرسه زندگی می کنیم و یک نوع مواجهه با مشکلات محیطی مدرسه این است که خودمان نیز فارغ از سیاستگذاران، ظرف زندگی مان که همان محیط مدرسه است را اصلاح کنیم."

گفتنی است برنامه مدرسه ایران کاری از گروه اجتماعی شبکه چهار سیماست که به تهیه کنندگی حمید اسکندری و سردبیری حسین غفاری، هر هفته سه‌شنبه‌ها ساعت ۲۱ از این شبکه پخش می‌شود.

::گزارش برنامه‌ها:: ۱۹ آذر ۹۸ ۰ نظر

معماری مدرسه


ششمین قسمت از برنامه #مدرسه_ایران به موضوع تأثیر معماری و محیط مدرسه در یادگیری می‌پردازد.

در این برنامه که سه‌شنبه ۱۹ آذر ۹۸ از شبکه چهار سیما پخش می‌شود، دکتر مهدی حجت ، معمار و استاد پیشکسوت دانشگاه، در گفتگویی با دکتر علی قربانی ، کارشناس تعلیم و تربیت، به زوایای پنهان اثرگذاری محیط و فضا در انگیزه‌بخشی به دانش‌آموزان و افزایش کارایی معلمان می‌پردازند و نمونه‌هایی قابل توجه از این آثار را معرفی می‌کنند.

همچنین در بخش خبر این برنامه، مروری بر رویدادهای هفته گذشته تعلیم و تربیت ایران انجام می‌شود و دکتر مسعود فیاضی ، معاون سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، درباره اختتامیه جشنواره کتاب رشد توضیحاتی می‌دهند.

برنامه مدرسه ایران کاری از گروه اجتماعی شبکه چهار سیما به تهیه کنندگی حمید اسکندری و سردبیری حسین غفاری است که سه‌شنبه‌ها ساعت ۲۱ از این شبکه پخش می‌شود. بازپخش این برنامه ساعت ۱۰ روز چهارشنبه خواهد بود.

::تبلیغات:: ۱۹ آذر ۹۸ ۰ نظر

حق دانش آموز توان‌یاب است که در کنار دانش آموز عادی درس بخواند

در «مدرسه ایران» عنوان شد: معلولیت مشکل فرد نیست، مشکل جامعه است/حق دانش آموز توان‌یاب است که در کنار دانش آموز عادی درس بخواند/ یکی از شاخص های کیفی بودن نظام آموزشی این است که به تفاوت های فردی حساس باشد

پنجمین برنامه از فصل اول «مدرسه ایران» (سه شنبه ۱۲ آذر ۹۸) از شبکه چهار سیما با موضوع «دانش آموزان توان یاب در مدرسه» روی آنتن رفت. در این برنامه، حمید اسکندری مجری و مهدی رضایی، کارشناس تعلیم و تربیت پرسش‌هایی همچون «آموزش و پرورش استثنائی به چه شکل در کشور تأسیس شده است؟ و چه طیفی از افراد را در بر می گیرد؟ و آیا وجود چنین سازمانی با عنوان سازمان آموزش و پرورش استثنائی به بازتولید نگرش منفی نسبت به دانش آموزان با ویژگی خاص در جامعه منجر نمی‌شود؟» را با دکتر مجید قدمی، مشاور وزیر و رئیس سابق سازمان آموزش‌وپرورش استثنایی کشور در میان گذاشتند.
دکتر مجید قدمی، رئیس سابق سازمان آموزش و پرورش استثنائی در ابتدای این برنامه در رابطه با تفاوت‌های فردی در نظام تعلیم و تربیت گفت: "تفاوت‌های انسان‌ها برای نهادی مثل آموزش و پرورش پیام دارد. آموزش و پرورش استنثائی به نهادی گفته می¬شود که با توجه به تفاوت‌های فردی مخاطبان در مؤلفه‌های آموزشی و پرورشی تغییر ایجاد می‌کند. یکی از شاخص‌های کیفی بودن نظام‌های آموزشی این است که به تفاوت‌های فردی حساس باشد. نظام آموزشی که فقط اکثریت را ببیند و به تفاوت‌های فردی بی‌توجه باشد، اقلیت را در نظر نمی‌گیرد. دانش آموزان توان یاب به عنوان کسانی که در جامعه زندگی می‌کنند، حق آموزش و حق تحصیل دارند. خوشبختانه با توجه به تجربه ۸۰ ساله در این امر، نظام آموزشی ما به این مقوله توجه کرده‌است."
قدمی، رئیس سابق پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش گفت: "فرد وقتی از نظر هوشی در شرایط خاصی قرار می‌گیرد، تغییرات محتوائی خیلی جدی می‌شود. در سه گروهی  که با اختلالات نابینایی، ناشنوایی و جسمی-حرکتی رو به رو هستند. نوع معلولیت افراد در محتوای آموزشی مشکل ایجاد نمی‌کند ولی روش‌های انتقال محتوا می تواند مشکل‌زا باشد که برای آن‌ها باید طرح‌ریزی داشته‌باشیم. رویکرد جهانی در رابطه با دانش‌آموزان توان یاب، دور شدن از بر چسب زدن به بچه‌هاست. هر واژه‌ای که نشان از تحقیر و کوچک شدن این عزیزان است را کنار بگذاریم. "
وی در پاسخ به این پرسش که طرح آموزش فراگیر چیست، گفت: "دانش آموزان توان‌یاب، انسان هستند، حق زندگی دارند و اینکه در کنار دیگر افراد جامعه باشند. تعامل با دانش‌آموزان دیگر را یاد بگیرند. دانش‌آموز نا بینا در کنار دانش آموز بینا باشد. او را نباید جدا کرد. معلولیت مشکل فرد نیست، مشکل جامعه هست. حق دانش آموز توان‌یاب هست که در کنار دانش آموز عادی درس بخواند. اوج کار ما در سازمان آموزش و پرورش استثنائی این هست که در راستای طرح آموزش فراگیر بچه‌های آسیب دیده ذهنی را به سمت مدارس عادی جهت دهی کنیم. با این نگاه تا به الآن نزدیک به ۷۰ هزار نفر به تحصیل در کنار دانش‌آموزان عادی هدایت شدند."

عضو هیأت علمی پژوهشکده تعلیم و تربیت پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش در بخش دیگری از گفتگوی خود در پاسخ به سؤال مهدی رضایی در رابطه با حمایت اقتصادی بیشتر دولت و آگاه سازی جامعه نسبت به دانش آموزان توان یاب، گفت: " دولت‌ها ۳ تا ۴ برابر یک دانش آموز عادی برای یک دانش آموز توان یاب هزینه می‌کنند. اما نکته مهم این است که شاید دولتمردها از قسمت های مختلفی حمایت نکنند و بودجه آن‌جا را ندهند و مباحث قابل توجیهی در این راستا داشته باشند ولی عدم حمایت از این اقشار قابل توجیه نیست. همچنین در راستای حمایت از این دانش‌آموزان باید فضای فرهنگی جامعه را اصلاح کرد. به جامعه عادی می‌گویم باید فصل مشترک‌ها  و توانمندی‌های دانش‌آموزان توان یاب را دید و نه تفاوت‌ها و نقص‌ها را. "
 قدمی در پایان در پاسخ به اینکه آیا سازمان آموزش و پرورش استثنائی برنامه‌ای برای آموزش خانواده‌ها و تولید محتوا برای آن‌ها دارد، گفت: "در آموزش خانواده محتواهائی تولید کرده ایم اما کار در این حوزه یک مقدار سخت است. به طور مثال، در ارتباط با دانش آموزان اوتیسم که در طیف اختلالات عاطفی قرار می گیرند، در کشور دانش تربیتی در حوزه اوتیسم پایین است و آن را به خانواده‌ها نمی توانیم انتقال دهیم. ما در بخش تشخیص اوتیسم خوب عمل کردیم ولی در حوزه آموزش و پرورش اوتیسم دانشگاه‌ها نیرو تربیت نمی کنند و دانشگاه های ما در حوزه های محتوائی ناظر به عمل با مشکل مواجه هستند."
*
گفتنی است برنامه مدرسه ایران کاری از گروه اجتماعی شبکه چهار سیماست که به تهیه کنندگی حمید اسکندری و سردبیری حسین غفاری، هر هفته سه‌شنبه‌ها ساعت ۲۱ از این شبکه پخش می‌شود.

::گزارش برنامه‌ها:: ۱۲ آذر ۹۸ ۰ نظر

️توان‌یابان در مدرسه

♿ برنامه #مدرسه_ایران در پنجمین قسمت خود به مناسبت «روز جهانی معلولان» به موضوع «دانش‌آموزان توان‌یاب در مدرسه» می‌پردازد و با دکتر مجید قدمی، مشاور وزیر و رئیس سابق سازمان آموزش‌وپرورش استثنایی کشور گفتگو می‌کند.
طبق آمارهای منتشر شده، بیش از ۱۵۰ هزار دانش‌آموز با نیازهای خاص در ایران درس می‌خوانند که شامل هفت گروه نابینا، ناشنوا، کم توان ذهنی، اختلالات عاطفی-رفتاری، جسمی – حرکتی، چند معلولیتی و اختلالات یادگیری می‌شوند. حدود نیمی از این دانش‌آموزان در مدارس استثنایی و بقیه در کلاس‌های تلفیقی در مدارس عادی تحصیل می کنند.

🎤بخش خبری این قسمت برنامه #مدرسه_ایران هم از نگاه خبرنگاران به موضوع طرح استیضاح وزیر آموزش و پرورش در مجلس می‌پردازد.

📺#مدرسه_ایران سه‌شنبه ۱۲ آذر ۹۸ ساعت ۲۱ از شبکه چهار سیما پخش خواهد شد.

@madreseiran_ir
MadreseIRAN.ir

::تبلیغات:: ۱۲ آذر ۹۸ ۰ نظر

آموزش و پرورش چه‌طور دانش‌آموزان را برای زندگی اجتماعی و سیاسی آینده آماده می‌کند؟

چهارمین صفحه از فصل اول برنامه «مدرسه ایران» با موضوع «تربیت سیاسی و اجتماعی در مدرسه» ورق خورد. حمید اسکندری، مجری برنامه، برای این موضوع عماد افروغ، پژوهشگر، جامعه شناس و نماینده دوره هفتم مجلس شورای اسلامی و سعید مدرسی، پژوهشگر حوزه تعلیم و تربیت را را به میز گفت و گوی «مدرسه ایران» دعوت کرد.
در این برنامه به این سؤال پاسخ داده شد که آموزش و پرورش ایران چقدر بچه‌ها را برای زندگی سیاسی و اجتماعی آینده‌شان آماده می‌کند؟

دکتر عماد افروغ، رئیس گروه جامعه شناسی دانشگاه باقرالعلوم در ابتدای این برنامه گفت: «دورنمایی که برای بحث تعلیم و تربیت ما ترسیم شده‌است، هیچ توجهی به مسئولیت‌های انسانی و اجتماعی افراد و انسان تراز اجتماعی و سیاسی نکرده است.»
افروغ در ادامه با اشاره به حوادث و اعتراضات اخیر عنوان کرد: «حوادث اخیر ریشه در این دارد که دانش‌آموزان را خوب تربیت نکرده‌ایم که بفهمند اعتراضات مدنی چیست؟ در سندهای خود و آموزش‌های عملی خود در مدارس، توجهی به حقوق شهروندی نکرده‌ایم.»
وی ادامه داد: «سند تحول بنیادین عملیاتی نیست. اگر عملیاتی بود، تا به حال اجرا شده‌بود. چرا عملیاتی نیست؟ چون مستجمعی از حرف های خوب است. معضل اصلی ما در اسناد، این است که دلیل محور صرف است. به آنچه در شرایط محیطی و اجتماعی می‌گذرد، بی تفاوت است.»
این استاد دانشگاه در پایان گفت: «نظام تعلیم و تربیت دست معلم‌ها را برای بروز خلاقیت‌هایشان باز بگذارد. ایده‌های معلم‌ها باید مطرح شود. معلم‌ها با توجه به شناختی که از دانش‌آموزان و محیط‌شان دارند، خلاقیت‌های خود را به کار گیرند که به چه شکل، حقوق شهروندی و ظرفیت‌های قانون اساسی را در دانش‌آموزان درونی کنند.»

همچنین دکتر سعید مدرسی، پژوهشگر حوزه تعلیم و تربیت در میز گفت و گوی برنامه «مدرسه ایران» گفت: «در فضای تعلیم و تربیت رسمی در راستای تربیت سیاسی و اجتماعی برای دانش‌آموزان چه کاری کرده‌ایم؟ چه اندازه برای دانش‌آموزان حیطه عمل باز کرده‌ایم که مسائل مدرسه‌شان را بشناسند؟ فرزندان ما خروجی نظام تعلیم و تربیت ما هستند.»

مدرسی در ادامه با اشاره به اهمیت سند تحول بنیادین، عنوان کرد: «در اسناد بالادستی کشور، یکی از اسنادی که برای آن تلاش‌های کارشناسی بسیاری صورت گرفته و محجور مانده‌است، سند تحول بنیادین است. در آن سند، در تعریف تربیت، به "انتخاب آگاهانه" و "آزادانه" دانش‌آموز اشاره شده است و همچنین یکی از ساحت‌های شش‌گانه تربیت را ساحت اجتماعی-سیاسی بیان کرده‌است. یکی از نکات مهم در رابطه با این سند، این است که در کتابخانه‌ها و ویترین‌ها مانده است.»
وی ادامه داد: «برخی از نکاتی که در سند تحول به عنوان یک آرزو و آمال است، در برخی از مدارس اجرا شده است. رسانه ملی و آموزش و پرورش به دنبال ایده‌های تربیتی بگردند و جشنواره ایده‌های تربیتی متناسب با ساحت‌های سند تحول برگزار کنند. راه اجرائی کردن سند تحول، بدین شکل است.»
این پژوهشگر در پایان برنامه در رابطه با راهکار اجرائی کردن سند تحول گفت: «چرا این سند اجرا نمی شود؟ در فضای کشور عادت کرده‌ایم، کشور را بر اساس بخشنامه اداره کنیم. در این نوع نگاه، مشارکت فردی که باید سند تحول را اجرا کند دیده نشده است. وظیفه نظام تربیتی این است که محیط خودش را سرشار از موقعیت‌های تجربه ورزی سیاسی و اجتماعی کند و این از عهده سند تکلیفی و ابلاغی بر نمی آید و از عهده خلاقیت بر می‌آید.»

مشروح گفتگوی عماد افروغ و سعید مدرسی را در این نشانی ببینید: https://www.aparat.com/v/zPHKF

برنامه مدرسه ایران کاری از گروه اجتماعی شبکه چهار سیماست که سه‌شنبه‌ها ساعت ۲۱ از این شبکه پخش می‌شود.

::گزارش برنامه‌ها:: ۰۵ آذر ۹۸ ۰ نظر

تربیت اجتماعی و سیاسی در مدرسه ایران

در قسمت چهارم مدرسه ایران به سراغ موضوع «تربیت اجتماعی و سیاسی در مدرسه» می‌رویم و در گفتگوی دکتر عماد افروغ (جامعه‌شناس و استاد دانشگاه) و دکتر سعید مدرسی (کارشناس تعلیم و تربیت) به این سؤال پاسخ می‌دهیم که آموزش و پرورش ایران چطور بچه ها را برای زندگی اجتماعی و سیاسی آینده شان آماده می کند؟
#مدرسه_ایران سه‌شنبه ۵ آذر ۹۸ ساعت ۲۱ از شبکه چهار سیما پخش خواهد شد.

::تبلیغات:: ۰۵ آذر ۹۸ ۰ نظر

وزیر سابق با حذف تنوع مدارس دولتی موافق است؟

دکتر سیدمحمد بطحایی، وزیر سابق آموزش و پرورش، در سومین قسمت برنامه مدرسه ایران، نقد خود را به قانون حذف تنوع مدارس دولتی بیان می کند.

::گزارش برنامه‌ها:: ۲۸ آبان ۹۸ ۰ نظر

مدارس عشایری در ایران

ده‌ها سال تلاش برای آموزش عشایری، روایت تلاش انسان‌های فداکاری است که برای دسترس پذیری آموزش «مدارس سیار» را ابداع کردند.

در سومین قسمت برنامه مدرسه ایران نگاهی به این تاریخ پر افتخار داشتیم.

::مرور تاریخی:: ۲۸ آبان ۹۸ ۰ نظر